Nguyễn Trãi cuộc đời và sự nghiệp
Nguyễn Trãi (1380 - 1442) là một trong những nhân vật kiệt xuất nhất trong lịch sử và văn học Việt Nam. Ông không chỉ là một nhà quân sự tài ba, một nhà chính trị lỗi lạc mà còn là một nhà thơ, nhà văn hóa vĩ đại, được UNESCO vinh danh là Danh nhân văn hóa thế giới. Cuộc đời ông gắn liền với những biến cố lịch sử quan trọng, đặc biệt là cuộc khởi nghĩa Lam Sơn giải phóng dân tộc khỏi ách đô hộ của nhà Minh.
Thân thế và sự nghiệp ban đầu
Nguyễn Trãi sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước và hiếu học. Thân phụ ông là Thượng thư Nguyễn Phi Khanh, một vị quan có tài. Mẹ ông là bà Trần Thị Thái, người gốc dòng dõi Trần Hưng Đạo. Ngay từ thuở thiếu thời, Nguyễn Trãi đã bộc lộ tài năng xuất chúng, thông minh hơn người, sớm đọc thông, hiểu rộng kinh sử và các sách vở của thánh hiền.
Năm 20 tuổi, Nguyễn Trãi thi đỗ Thái học sinh, giữ chức Ngự sử đài Chính chưởng dưới triều nhà Trần. Tuy nhiên, khi nhà Minh xâm lược nước Đại Ngu, triều Trần suy vong, ông đã chứng kiến cảnh đất nước rơi vào cảnh lầm than, lầm than dưới ách đô hộ của kẻ thù.
Giai đoạn tham gia khởi nghĩa Lam Sơn
Trước cảnh nước mất nhà tan, Nguyễn Trãi đã dâng lên Bình Ngô Sách, một bản kế sách chiến lược sâu sắc vạch ra con đường cứu nước, giải phóng dân tộc. Ông gia nhập nghĩa quân Lam Sơn do Lê Lợi lãnh đạo, trở thành quân sư đắc lực, cánh tay phải của Bình Định Vương. Trong suốt 10 năm kháng chiến gian khổ, Nguyễn Trãi đã có những đóng góp to lớn:
- Xây dựng đường lối chiến lược: Ông là người đề xuất nhiều kế sách quân sự tài tình, góp phần quan trọng làm nên thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
- Soạn thảo các văn kiện lịch sử:
